Bisior to chyba najbardziej tajemnicza tkanina jaka kiedykolwiek istniała. Nazywana jedwabem morskim bo powstaje z nitek wydzielanych przez specialnego małża — pinne szlachetną. Jedna para rekawiczek z bisioru moze kosztowac tyle co dobre auto, a metr materialu jest doslownie drozszy niz rownowartosc w zlocie.
Co to jest bisior i skad pochodzi
Bisior powstaje z nitki ktora maly pinna szlachetna (Pinna nobilis) uzywa do przyczepiania sie do skal na dnie morza. Ta nitka ma dlugosc kilkudziesieciu centymetrow i jest niezwykle elastyczna oraz odporna na uszkodzenia. Wyrobnicy zbieraja te nitki recznie nurkujac na glebokosci 5-15 metrow a potem przeda je i tka z nich material. Ciekawe ze jeden maly daje tylko oko 2-3 gramy nitki rocznie wiec zeby uzyskac metr tkaniny potrzeba tysiace osobnikow.
Wloska wyspa Sant’Antioco kolo Sardynii to ostatnie miejsce na swiecie gdzie nadal produkuje sie bisior tradycyjna metoda. Tamtejsza mistrzyni Chiara Vigo kontynuuje tradycje ktora liczy sobie ponad 2000 lat. Jezeli interesuje Cie temat tkanin jedwabnych to bisior jest ich najbardziej luksusowa odmiana — tyle ze w przypadku bisioru jedwab pochodzi z morza nie z jedwabnika.
Najczestsze pytania o bisior
Czy bisior mozna kupic w sklepie?
Nie normalnie nie. Bisior jest tak rzadki ze nie sprzedaje sie go w sklepach materialowych ani hurtowniach tkanin. Produkty z bisioru sa dostepne praktycznie tylko przez bezposredni kontakt z wyrobnikami na Sardynii. Rekawiczki z bisioru kosztuja od 10 tysiecy euro wzgored, a mozna je zamawiac z wieloletnia kolejka. Wiecej o dostepnych tkaninach jedwabnych na metry mozna znalezc w specjalistycznych sklepach.
Czym bisior roznia sie od zwyklego jedwabu?
Zwykly jedwab pochodzi z kokonow jedwabnika morwowego ktory jest owadem. Bisior pochodzi z malza morskiego. Zwykly jedwab mozna produkowac masowo, bisior tylko recznie i w mikroskopijnych ilosciach. Jedwab jest piekny i luksusowy ale to bisior jest prawdziwa rzadkoscia. Pod wzgledem wlasciwosci bisior jest bardziej elastyczny niz jedwab i ma naturalny brazowo-zloty kolor ktorego nie da sie uzyskac farbowaniem. Interesujace porady o tkaninach jedwabnych znajdziesz na surowy-jedwab.pl i jedwab-tkanina.pl.
Jak pachnie bisior?
To ciekawe pytanko bo bisior ma naturalny zapach morza ktory nigdy calkowicie nie znika. Po umyciu zapach slabnie ale po jakims czasie wraca. To wlasnie po zapachu historycznie sprawdzano czy bisior jest prawdziwy czy to podróba. Prawdziwy bisior tez w miesiaczkowym swietle ma lekko zloty polysk ktorego nie da sie podrobic.
Ile wazy rekawiczka z bisioru?
Rekawiczka z bisioru wazy zaledwie kilka gramow — jest lzejsza niz analogiczna rekawiczka z jedwabiu. W czasach starozytnych uzywano bisioru do tworzenia odziezy dla krolow i cesarzy wlacznie z Napoleonem ktory podobno posiadal szal z bisioru. Ciekawostka — rekawiczki z bisioru byly tak cenne ze dawano je w posagu.
Czy bisior jest ekologiczny?
Bisior jest materialem bardzo ekologicznym w tym sensie ze malze nie sa zabijane — zbiera sie tylko nitki ktore same wydzielaja. Problem jest ze Pinna nobilis jest gatunkiem chronionym i jej populacja dramatycznie spadla w ostatnich latach z powodu zmian srodowiskowych w morzu Srodziemnym. Produkcja bisioru jest obecnie bardzo scisle reglamentowana.
Jak dbac o tkaniny jedwabne i delikatne materialy?
Jesli masz w domu jakas tkanine jedwabna czy inny delikatny material trzeba o nia dbac. Pierz w letniej wodzie maks 30 stopni uzywajac srodka do jedwabiu. Susz w polozeniu plaskim nie na suszarce bo jedwab traci ksztalt. Prasuj przez sciereczke z brazowej strony na najnizszej temperaturze. Tkaniny jedwabne najlepiej przechowywac w miejscu bez wilgoci i swiatla slonecznego.
Gdzie mozna zobaczyc bisior na zywo?
Muzeum bisioru znajduje sie na wyspie Sant’Antioco w Wlochach. Sa tam eksponaty ktore maja setki lat a nawet tysiac lat. W Polsce nie muzeum bisioru ale mozna poznac inne tkaniny jedwabne i ich wlasciwosci. Warto tez odwiedzic nasz artykul o surowym jedwabiu na surowy-jedwab.pl.
Bisior w historii i kulturze
Bisior byl znany juz w starozytnym Egipcie gdzie zawijano w niego mumieje najbogatszych faraonow. Rzymianie nazywali go „thesaurus maris” czyli skarb morza. W sredniowieczu rekawiczki z bisioru byly symbolem najwyzszego statusu i nosili je papieze. Legend mowi ze na ostatniej wieczerzy Chrystus mial na sobie szate z bisioru — stad tez nazwa „jedwab morski” bywala w tekstach koscielnych.
Podsumowanie
Bisior to material o ktorym raczej nie bedziesz szyc ubran w domu — jest za drogi i za rzadki. Ale wart wiedziec ze istnieje bo to czesc dziedzictwa tekstylnego Europy i swiata. Jezeli szukasz luksusowych materialow do szycia — jedwabne tkaniny na metry dostepne w sklepach sa najblizszym krewnym bisioru pod wzgledem piekna i elegancji.